startpagina

Onderzoeksinstituten
Bibliotheca Launiana







contact en nieuwsbrief

 

 

 

 

Jeroen Buve, oprichter van het Rudolf von Laun Instituut en grondlegger van de Geert Grote Universiteit


Dr Jeroen Buve

In die jaren is hij deelnemer aan de door de Staatsrechtsgeleerde Ernst Forsthoff (1902-1974) georganiseerde Ebracher Tagungen, waar hij ondermeer diens leermeester Carl Schmitt (1888-1985), de Franse politiek denker Julien Freund (1921-1993), de historicus Reinhart Koselleck (1923-2006), de filosofen Hermann Lübbe en Robert Spaemann, de juristenbroers Werner en Ernst-Wolfgang Böckenförde, de hoofdredacteur van het Rechtshistorisches Wörterbuch Heino Speer en de schrijver-jurist Bernhard Schlink leert kennen. De ontmoetingen vinden ondermeer hun weerslag in de bundel Säkularisation und Utopie (1967), waarvan Buve’s “Utopie als Kritik” het openingsartikel is.

Aangezien hij zich primair filosoof en geen theoloog voelde, trad hij uit de orde en ging hij in 1970 studeren aan de Freie Universität in Berlijn, waar hij zich dankzij een stipendium van de godsdienstsocioloog Jacob Taubes (1923-1987) en zijn vrouw, de filosofe Margherita von Bentano (1922-1995), een jaar lang aan de bestudering van de Kritik der reinen Vernunft van Kant kon wijden.
Later ging hij studeren aan de Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg, bij Michael Theunissen en Dieter Henrich. Hij sloot vriendschap met de universiteitshistoricus Andreas Cser en de uitgever Gert Giessler (het latere hoofd van Akademie Verlag). Ook maakt hij hier kennis met zijn Griekse tegenpool, de anti-metafysische politiek filosoof Panajotis Kondylis (1943-1998). Kondylis noemt hem steevast 'meinen liebsten metaphysischen Feind'. Naar aanleiding van hun nachtelijke discussies zal deze later Macht und Entscheidung. Die Herausbildung der Weltbilder und die Wertfrage (1983) publiceren, dat wel getipt wordt als het belangrijkste filosofische werk sinds de Tractatus van Wittgenstein. Het antwoord van Buve luidde: Macht und Sein. Metaphysik als Kritik oder die Grenzen der Skepsis, waar hij in 1989 op promoveerde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam bij prof. dr J.M.M. de Valk en prof. dr dr h.c. Heinz Kimmerle.

In 1995 richtte hij in Leeuwarden het Rudolf von Laun Instituut voor Toegepaste Metafysica op. Dit wetenschappelijke onderzoeksinstituut met bibliotheek verhuisde in 2006 naar Deventer om de basis te vormen voor de Geert Grote Universiteit, opgericht door zijn beide zonen, de historicus Sybrand (1975) en de bedrijfseconoom Gulliver Buve (1976).


Eerste voorzitter Rudolf von Laun Instituut: dr L.E. Fleischhacker (1936-2006), wiskundige en wijsgeer

Na zijn studie Wiskunde aan de Universiteit van Amsterdam werd Louk Fleischhacker in 1965 medewerker van het Mathematisch Centrum (Centrum voor Wiskunde en Informatica, CWI). Nadien doceerde hij Logica en Wijsbegeerte van het Wiskundig Denken aan de Technische Hogeschool Twente (de latere Universiteit Twente, 1969-2001). De mathematicus Louk Fleischhacker beschouwde zich als leerling van de filosoof prof. dr J.H.A. Hollak (1915-2003), bij wie hij in 1982 promoveerde op Over de Grenzen van de Kwantiteit. In 1995 publiceerde hij Beyond Structure. The Power and Limitations of Mathematical Thought in Common Sense, Science and Philosophy (Peter Lang, Frankfurt am Main). Fleischhacker was mede-redacteur van de eerste band van de Acta Launiana: Metafysica op het Scherp van de Snede (2000). Postuum verscheen van zijn hand in Acta Launiana III: 'Het Denken dat zichzelf betrapt. Over een Verband tussen Mathematische Logica en de Filosofie van Hegel' in: Hegel Actueel (2008), p.p. 239-265. Hij vertaalde en becommentarieerde G.W.F. Hegel in Zelfbewustzijn, Begeerte en de Ander (Damon, Budel 2006).
Zijn grootste passie waren de filosofische fundamenten van het mathematisch denken. De GGU eert hem als de eerste dappere Voorzitter van het Rudolf von Laun Instituut voor Toegepaste Metafysica (1996-1999). Een groot deel van zijn boeken maakt nu deel uit van de Bibliotheca Launiana.

naar boven
Bibliotheek en Archief

Bibliotheca Launiana, de Universiteitsbibliotheek van de GGU

Sinds 1560 is er in Deventer een wetenschappelijke bibliotheek, oorspronkelijk bedoeld voor de diocesane clerus van het nieuwe Bisdom Deventer. Het oudste boekenbezit gaat terug op de Bibliotheca Florentiana, de bibliotheek van het Heer Florenshuis, het eerste huis van de Broeders van het Gemene Leven vanaf 1380. 
De schitterende collectie met veel handschriften en wiegendrukken was tussen 1630 en 1878 in gebruik als UB van het Athenaeum Illustre, en is in de negentiende eeuw nog versterkt met de collecties van de opgeheven Universiteit van Harderwijk.

Dit bezit wordt nu beheerd door Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek (SAB), statutair gelieerd aan Saxion Hogescholen. Het historische deel is eigendom van de gemeente Deventer. De Bibliotheca Launiana heeft met deze bibliotheek een overlapping van 3%. Deze Bibliotheca Launiana is als bibliotheek van het Rudolf von Laun Instituut in 1995 begonnen met een kleine 5.000 banden uit de privébibliotheek van dr J.D.J. Buve op de zolderetage van de pastorie naast de Bonifatiuskerk in Leeuwarden. Toen het Instituut in de zomer van 2006 naar Deventer verhuisde om hier de Geert Grote Universiteit te stichten, telde de bibliotheek ongeveer 15.000 banden.




Het is belangrijk dat de GGU haar eigen collectioneringsbeleid kan voeren. Bovendien heeft de SAB gekozen voor het magazijnsysteem, terwijl de GGU haar hele collectie voor zover zinvol zo veel mogelijk in open systematische opstelling wil aanbieden, omdat zij alleen daardoor kan blijven concurreren met de onbegrensde mogelijkheden van de elektronische informatievoorziening van de virtuele bibliotheek. Alleen de tijdschriften zullen, met uitzondering van de laatst verschenen jaren, in een gemeenschappelijk magazijn worden bewaard. De UB van de GGU bestaat dus enerzijds uit de afzonderlijke instituutsbibliotheken in open opstelling en anderzijds uit een gezamenlijk tijdschriftenmagazijn.

De bibliotheek is toegelaten tot het gezamenlijke catalogiseersysteem van de meeste Universiteitsbibliotheken en van de Koninklijke Bibliotheek (PICARTA). Door de geringe overlap met de collectie van de SAB is deze bibliotheek een verrijking van het in Deventer aanwezige boekenbezit en versterkt zij de reputatie van Deventer als Boekenstad.

De GGU collectioneert voorlopig uitsluitend op de gebieden die door de diverse onderzoeksinstituten in deze Universiteit worden ontwikkeld. Voor verantwoorde wetenschappelijke collectievorming is de meest grondige kennis van het gehele vakgebied vereist. Die kennis zou de GGU anders niet in huis hebben.


Hoorzaal in de Bibliotheca Launiana tijdens de collegereeks 'Sticht en Oversticht' van Dr Clemens Hogenstijn, februari 2009.

I
De Bibliotheek van het Rudolf von Laun Instituut

Het Rudolf von Laun Instituut heeft een collectie die alle onderdelen van de filosofie beslaat. Zij telt op dit ogenblik ongeveer 30.000 banden,  systematisch ingedeeld volgens de indeling die het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte in Leuven voor zijn immense bibliotheek hanteert. Dit systeem kent zo’n 1.200 rubrieken, voldoet uitstekend en kan gemakkelijk worden aangevuld. Als vaste medewerker is de heer Marten Nap aan deze bibliotheek verbonden.
In de bibliotheek is een aantal belangrijke nalatenschappen opgenomen, waaronder die van prof. dr A.Th. van Leeuwen en van dr L.E.  Fleischhacker. Een interessante aanvulling op de collectie kwam ook uit de bibliotheek van de Abraham Kuyperstichting en van het Nijmeegse Studiehuis van de Paters Lazaristen. Door verwerving van de privécollectie van Prof. Dr J.H.A. Hollak (1915-2003) in 2009 vond de grootste uitbreiding ooit plaats. 9.000 banden filosofie zijn in 2010 en 2011 geïnventariseerd, geordend en genummerd. In 2012 wordt verder gewerkt aan de etikettering, digitale catalogisering en integratie. Universiteitsbibliothecaris Drs Herman Starink heeft over dit proces de leiding.

II
De Bibliotheek van het Gerson Instituut

Deze bibliotheek kent evenals het hele Gerson Instituut drie secties: een Sectie Midden-Europa, een Sectie Oost-Europa met een aparte Afdeling Slavistiek en een Sectie Europees Recht, Kerkelijk Recht (zijnde de oudste vorm van Europees Recht) en Kerkgeschiedenis. Alle secties zijn nog volledig in opbouw. Dat betekent dat de GGU ook nog op zoek is naar geschikte en liefst ook beproefde systematische indelingen voor de drie secties van deze instituutsbibliotheek. Het universiteitsbestuur zou gaarne met deskundigen terzake in overleg treden.

In 2009 en 2010 zijn drie busladingen boeken van de Universiteit van Würzburg naar Deventer gebracht. Dit geschenk van Prof. Dr C. Hannick vormt de basis van de Slavische Bibliotheek van het Gerson Instituut. Door aankoop, giften en Dauerleihgaben is de Beierse collectie anno 2012 sterk uitgebreid. Zo werd de collectie in 2010 verrijkt door een schenking van de Abdij Rolduc en in 2011 door een legaat van de Deventer historica, neerlandica en slaviste Mw Drs M.A.M. van Brink (1926-2011). Hoofd van de Slavische Bibliotheek is Mw Drs Janny Steenge.

Van de collectie Europees, Internationaal en Constitutioneel Recht staat wegens ruimtegebrek driekwart nog opgeslagen in Amsterdam. Hoofd van de Juridische Bibliotheek is Mw Mr Tonni van Elk-Valkenburg.

III
Het Archief van de GGU

Dit archief bestaat uit drie delen: Administratie, Documentatie en Curiosa. In deze laatste afdeling wordt alles ondergebracht dat afkomstig is van bijzondere legaten en nalatenschappen, maar dat niet in de reguliere opstelling geïntegreerd kan worden, zoals geannoteerde exemplaren.
De afdeling Documentatie is na de verhuizing uit Leeuwarden nog niet opnieuw geordend. Mocht een deskundige zich geroepen voelen hier de helpende hand uit te steken, dan zou ons dat zeer welkom zijn.

Adres
De Bibliotheca Launiana is sinds 2007 gehuisvest in het bankgebouw aan de Stromarkt 18-D te Deventer (postadres: Sandrasteeg 8, 7411 KS Deventer), tel. 0570 - 545 714 (b.g.g. 600 134). Bezoek uitsluitend op afspraak.